Kobiety w matematyce cz.2

Obiecane wcześniej kilka zdań o każdej z Pań:

Hypatia urodziła się w 370 r.n.e. w Aleksandrii. Ojciec jej był znanym matematykiem i astronomem. Zadbał więc o jej gruntowne wykształcenie, także matematyczne. Fascynowały ją głównie problemy geometryczne.  Badacze jej przeszłości przypisują jej konstrukcję areometru – przyrządu do pomiaru gęstości cieczy, oraz pewnych instrumentów astronomicznych. Zmarła tragicznie ukamienowana przez rozszalały tłum fanatyków religijnych.

Emilie du Chatelet dała się poznać jako tłumaczka prac Newtona na język francuski. Świadczy to o bardzo dobrym wykształceniu z nauk ścisłych. Uznaje się ją za jednego z twórców zasady zachowania energii. W swoim dziele, poświęconym naturze ognia przewidziała zjawisko promieniowania podczerwieni i naturę światła.

Jej największym dokonaniem jest ustalenie wzoru na energię kinetyczną:

${\displaystyle E_{k}\approx {\frac {1}{2}}mv^{2}.}$

Maria Agnesi zajmowała się głównie geometrią, otrzymując wiele ciekawych rezultatów. Znana jest krzywa, którą wynalazła i która nazywa się lokiem Agnesi (tutaj ciekawa animacja)

Sophie Germain uprawiała tak matematykę czystą, jak i stosowaną. Zajmowała się np. tak wielokątami, jak i zjawiskami sprężystości. Niestety, musiała jednak często wydawać swoje prace pod męskim pseudonimem

Ada Lovelace współpracowała z Charlesem Babbage’em, konstruując swoją „maszynę analityczną” – prototyp komputera. Opisała też szczegółowo metodę obliczania liczb Bernoulliego za pomocą tej maszyny. Opis ten uznano za pierwszy program komputerowy. Można ją więc uważać za jedną z pierwszych kobiet w historii informatyki. Dla uczczenia jej zasług Ministerstwo Obrony Stanów Zjednoczonych zatwierdziło w 1980 roku opis nowego języka programowania „Ada”.

Zofia Kowalewska - jej ojciec był generałem carskiej Rosji, dlatego mogła otrzymać gruntowne wykształcenie. Całą jednak wiedzę zawdzięczała prywatnym lekcjom, głównie za granicą bowiem uniwersytety rosyjskie były zamknięte dla kobiet. Zofia Kowalewska miała niezwykły talent matematyczny. W swojej pracy naukowej uzyskała wiele ważnych wyników, głównie w równaniach różniczkowych cząstkowych. Zajmowała się także teorią całek eliptycznych i ruchem ciał sztywnych. Dzięki zabiegom wybitnego matematyka Mittag−Lefflera otrzymała w 1883 roku katedrę na uniwersytecie w Sztokholmie. Było to niezwykłe wydarzenie w tych czasach. Mimo przychylności i poparcia wielu kolegów miała też ogromne rzesze przeciwników. Może niektórzy zrezygnowaliby z ataków, gdyby była ona brzydka, ale Zofia Kowalewska była wyjątkowej urody 😊

Emmy Noether - urodziła się w Erlangen w rodzinie wybitnego matematyka Maksa Noethera. Matematyczna atmosfera domu sprzyjała rozwojowi jej talentu. Czasy były jednak trudne do studiowania dla kobiet (w szczególności matematyki). Udało się jej otrzymać zgodę na siedzenie na zajęciach na Uniwersytecie w Erlangen, a potem na Uniwersytecie Gottingen. Udało jej się dojść aż do tytułu profesorskiego, odmawiano jej jednak zaszczytów, które otrzymałaby, gdyby była mężczyzną. Jej prace dotyczyły przede wszystkim algebry. Znaczna część współczesnej algebry to jej wyniki. Po dojściu Hitlera do władzy E. Noether usunięto z uniwersytetu, po czym wyemigrowała do Stanów Zjednoczonych.

Źródło K.Nowicka "Gdzie te kobiety w matematyce?"

Polecam również "Kobiety w matematyce" - bardzo ciekawy artykuł ks. A Małachowskiego

oraz prezentację "Znane kobiety w matematyce"

Kobiety w matematyce cz.1

Twórczość matematyczna jest zdominowana przez mężczyzn. W historii matematyki przed 1900 rokiem wymienia się tylko kilka kobiet, co w porównaniu z liczbą mężczyzn jest tzw. „kroplą w morzu”. Oczywiście jest to bardzo ściśle związane z ówczesną pozycją kobiety w społeczeństwie. Przede wszystkim odmawiano jej prawa do zdobywania wszelakiej wiedzy. Jeżeli chciała się uczyć, to musiała pokonywać niewyobrażalną ilość przeszkód (nieznanych całkowicie mężczyźnie). Były to między innymi absolutny brak wsparcia i ciągłe napotykanie aktywnego zniechęcenia. Dlatego kobiety nie mogły uczestniczyć w zdobywaniu i tworzeniu wiedzy.

Nawet teraz, gdy kobiety przełamują negatywne stereotypy i otrzymują solidną edukację matematyczną, i tak pozostaje jeszcze inna przeszkoda: niemożność całkowitego odizolowania się od wymogów życia codziennego. Uprawianie matematyki wymaga wiele czasu. Twórczy matematycy spędzają długie godziny, po prostu siedząc i myśląc...:)))

Pomimo tych ogromnych trudności znajdujemy jednak tych kilka zafascynowanych matematyką kobiet. Wśród wymienianych w książkach z historii matematyki (obejmujących okres do czasów II wojny światowej) są: Hypatia z Aleksandrii (370 r.n.e. – 415 r.n.e.), potem dłuuugo nic i dopiero od początków XVIIIw.: Emilie du Chatelet, Maria G. Agnes, Sophie Germain, Mary Somerville, Ada Lovelace, Zofia Kowalewska, Emmy Noether (więcej szczegółów z ich życia w następnym poście:)

 Po drugiej wojnie światowej liczba kobiet pracujących w matematyce ogromnie wzrosła. Wiele znaczących wyników uzyskały Polki, jak np. Helena Rasiowa, Zofia Krygowska, Wanda Szmielew, Zofia Szmydt, Urszula Foryś czy Krystyna Kuperberg.

Pierwsza kobieta z najwyższym laurem w matematyce:

Nie sposób nie wspomnieć tu o Maryam Mirzakhani, która jako pierwsza kobieta została nagrodzona Medalem Fieldsa, przyznawanym co 4 lata przez Międzynarodową Unię Matematyczną (IMU). Nagroda ta określana jest mianem "matematycznego Nobla", aby ją otrzymać należy przyczynić się do rozwoju matematyki i mieć mniej niż 40 lat.

Dopiero w 2014 (!) roku po raz pierwszy od czasu, gdy rozpoczęto ich przyznawanie, czyli od 1936 roku, laureatem została kobieta! Pochodząca z Iranu  Maryam Mirzakhani nagrodzona została za badania nad dynamiką i geometrią powierzchni Riemanna i ich modułami przestrzeni. Niestety w 2017 roku zmarła przedwcześnie na raka piersi.

Źródła: Pismo PG3/2007 K.Nowicka"Gdzie te kobiety w matematyce?"

"Kobiety w matematyce" ks.A.Małachowski, Wikipedia.pl, Geekweek.pl